1. Home
2. Onderwerpen
3. Gevaren
4. Nanotechnologie
5. Wat is nanotechnologie?

Nanotechnologie

Wat is nanotechnologie?

Nanotechnologie is geen product op zich, maar een combinatie van wetenschappelijke inzichten, meetmethoden (zoals Atomic Force Microscoop of deeltjesgroottemeters) en bewerkingstechnieken waarmee allerlei materialen te produceren zijn.

Voor de VWA is met name de toepassing in consumentenproducten en voedingsmiddelen belangrijk. Het maken van nanomaterialen gebeurt nu nog vaak door microstructuren kleiner te maken. Een andere benadering is het bouwen met atomen om materialen samen te stellen waarvan we de eigenschappen zelf kunnen bepalen.

Kleiner dan 100 nanometer

De schaal van de nanotechnologie is uiterst klein en daardoor moeilijk te bevatten. Nanotechnologie is het domein van afmetingen kleiner dan ongeveer 100 nanometer, ofwel het 10.000ste deel van een millimeter.  De grens van 100 nanometer is niet willekeurig gekozen. Eigenschappen van materialen rond die grootte kunnen opeens veranderen. Een stof die niet geleidend is wordt in dit gebied opeens (super)geleidend. En een geleidende stof kan zijn geleidende eigenschappen juist verliezen.

In de wetenschap is nanotechnologie al jaren een populair begrip. Veel technologische ontwikkelingen staan in het teken van miniaturisering. Dat betekent dat apparaten en hun onderdelen steeds kleiner worden. In de micro-elektronica hebben componenten al zulke kleine afmetingen dat we gaan spreken over nano-elektronica.

Voorbeelden

Een voorbeeld van een toepassing biedt de chipmachine-industrie. Er komen steeds kleinere, snellere en energiezuinigere chips. Op de nieuwste chips worden lijntjes van enkele tientallen nanometers breedte aangebracht. Om dat te kunnen doen moet de siliciumschijf waaruit chips worden gemaakt tot op enkele nanometers nauwkeurig worden geplaatst.

Andere gebieden waar nanotechnologie kansen biedt zijn medische toepassingen, consumentenproducten, voedingsmiddelen en milieu. Voor een deel lijken de toepassingen nog op science fiction, maar ze zijn soms al dichtbij. Een laboratorium zo groot als een muntje toont de eventuele aanwezigheid van doping aan, nog voordat de winnaar van de wielerwedstrijd de rondemiss kan kussen. Dergelijke ‘labs op een chip’, waarbij meetapparatuur is ingebouwd in 20 micron brede kanaaltjes door het silicium, zijn al mogelijk.

Winning van drinkwater uit zeewater wordt mogelijk door nanomembranen. Op medisch gebied is het door combinatie van bestaande technologieën voorstelbaar dat nanodeeltjes in een bloedvat een tumor ontdekken, met elkaar communiceren en gezamenlijk, bijvoorbeeld door middel van radioactiviteit, kankercellen te lijf gaan. Betere sensoren voor akoestische signalen veranderen de vage zwart-witbeelden van een echoscopie in haarscherpe kleurenopnamen. De vorming van nieuwe kristallen maakt betere lasers mogelijk.

Naar boven